Oddalona od Rabki o 2 km Chabówka od ponad 100 lat pełni funkcję ważnego węzła kolejowego. Dlatego właśnie w Chabówce utworzono Skansen Taboru Kolejowego. Na ekspozycję składają się parowozy, lokomotywy elektryczne i spalinowe, wagony oraz tabor specjalny (żurawie, pługi snieżne). W skansenie zgromadzono ponad 20 wagoników retro, w tym wagon-salonkę, wagon pocztowy i stare wagony drugiej, trzeciej i czwartej klasy z lat 1900-1930. W sezonie Skansen organizuje przejazdy pociągami retro, najczęściej na trasach do Mszany Dolnej i Zakopanego.

Jest to jeden z najpopularniejszych szlaków w Gorcach. Od Willi Kościuszko kierujemy się w stronę Maciejowej; po drodze mijamy górę Banię. Dróżka prowadzącą przez Maciejową łagodnie wspina się poprzez łąki i pola w stronę kępy świerków. W drodze na szczyt Maciejowej (815 m n.p.m.) mija się górną stację wyciagu narciarskiego. Za zalesionym wierzchołkiem góry dochodzi się do rozległej polany Przysłop, na której stoi niewielka bacówka PTTK. Pomysłodawcami budowy bacówki byli Edward Moskała - inicjator budowy wszystkich podobnych obiektów w Beskidach oraz Tadeusz Klimiński - ówczesny naczelnik miasta i gminy w Rabce. Budowla wyróżnia się bardzo ciekawym wnętrzem - w pracach wykończeniowym brali udział absolwenci znanego Liceum Sztuk Plastycznych im. Antoniego Kenara. Pozostawili oni wiele ciekawych, rzeźbionych elementów, między innymi: pięknie zdobione krzesła i ażurową ścianę w holu. Od schroniska szlak prowadzi polną drogą w stronę granicy lasu pod kopułą Wierchowej. Czerwone znaki wznoszą się łagodnie grzbietową dróżką, pozostawiając po prawej stronie szczyt Wierchowej (940 m n.p.m.). Warto jednak zboczyć na chwilę z trasy i wspiąć się na wierzchołek góry, by podziwiać panoramę doliny Poniczanki i zachodnich krańców Gorców. Główna trasa prowadzi przez las. Czerwone znaki mijają zarośniętą polanę Bardo i wznoszą się na Jaworzynę Ponicką (995 m n.p.m.). Z tego miejsca trasa obniża się łagodnie po grzbiecie ponad źródłową częścią doliny Poniczanki, przyjmując kierunek południowy i osiąga polanę na Pośredniej Przełęczy (918 m n.p.m.) tuż pod grzbietem Starych Wierchów. Krótkie i strome podejście przez rzadki las wyprowadza na grzbiet Starych Wierchów. Niedługo później dociera się na polanę ze schroniskiem pośrodku. Od schroniska znaki czerwone kierują się po grzbiecie na wschód do świerkowego lasu. Ścieżka się nieco obniża na urokliwą polanę i przełęcz Pudziska. Na wsprost widoczny jest Obidowiec (1106 m n.p.m.). Grzbietowa dróżka łagodnie się wznosi na jego rozległą kopułę. Dalej trasa wiedzie przez prawie płaską grzbietową drogę na Polanie Jackowej. Otwierają się widoki na Beskid Wyspowy z Luboniem Wielkim i ciemną kopułę Turbacza na czele. Po drodze mija się zmiażdżony przez huragan w lipcu 1986 r. świerkowy las oraz symboliczny pomnik upamiętniający katastrofę małego samolotu sanitarnego, który rozbił się w Gorcach 23 maja 1973 r. (zginęła wtedy jedna osoba). W konstrukcji pomnika wykorzystano między innymi śmigło i pokrycia rozbitej maszyny. Szlak skręca w lewo w kierunku wierzchołka Turbacza. Czerwony szlak biegnie przez chwilę leśną drogą w prawo, po czym skręca w lewo i wiedzie na szczyt najwyższego wierzchołka Gorców - Turbacza (1310 m n.p.m.). Turbacz to serce Gorców, zdecydowanie górujący nad pozostałymi szczytami pasma. Jednak na jego szczycie nie można podziwiać pięknych widoków, ponieważ szczyt góry jest ściśle otoczony świerkami. Na szczycie góry stoi kamienny obelisk oraz metalowy krzyż z datami 1945-85. Z wierzchołka biegnie ścieżka na wschód, by wyjść na skraj polany Wolnica, prosto do budynku schroniska.

Stolicą powiatu nowotarskiego jest miasto Nowy Targ, którego pełna nazwa brzmi Królewskie Wolne Miasto Nowy Targ. Nowy Targ jest historyczną stolicą Podhala, największym miastem regionu, a także piękną miejscowością obfitującą w liczne atrakcje. Dumą mieszkańców Nowego Targu jest duży rynek o powierzchni 1.5 ha okalany przez zabytkowe kamienice mieszczańskie. Pośrodku rynku znajduje się zabytkowy Ratusz wybudowany w połowie XIX wieku na miejscu drewnianego poprzednika. Ratusz jest budowlą dwukondygnacyjną zwieńczoną hełmem oraz iglicą i pięknie się komponuje z otaczająca zielenią. W budynku będącym siedzibą Urzędu Miasta Nowy Targ znajduje się również Muzeum Podhalańskie ze stałą ekspozycją obrazującą codzienne życie mieszkańców Podhala końca XIX i początku XX wieku.

Nowotarski ratusz nie jest jedynym zabytkiem jaki kryje stolica Podhala.

W samym sercu miasta na placu przy Ratuszu stoi Kapliczka św. Jana Kantego. Innym wspaniałym zabytkiem znajdującym się w rynku jest pomnik piewcy podhalańskiej ziemi Władysława Orkana.

W Nowym Targu stoją również wspaniałe świątynie: murowany kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej otoczony pięknymi ogrodami oraz modrzewiowy kościół św. Anny leżący na wyniosłym wzgórzu cmentarnym.

W Nowym Targu znajdują się nie tylko murowane pomniki historii, ale również wytyczone są liczne trasy rowerowe, oprowadzające po najciekawszych miejscach tego miasta. To nie jedyny sposób na aktywne spędzanie czasu w tym mieście - nieprzypadkowo ta miejscowość jest nazywana miastem sportu. Niezapomnianym przeżyciem jest spływ kajakowy organizowany na przepływającym w Nowym Targu Dunajcu. Miłośnicy sportów zimowych też nie będą zawiedzeni - w mieście znajdują się dwa wyciągi narciarskie: Zadział i Długa Polana.

Najwspanialszy i najbardziej okazały zabytek ziemi podhalańskiej znajduje się nad Jeziorem Czorsztyńskim (sztuczny zbiornik wodny o powierzchni około 1200 ha) i jest nim zamek w Niedzicy. Wybudowana w 1325 roku warownia była przez długi okres czasu znana pod nazwą Zamek Dunajec; wielokrotnie przechodziła z rąk do rąk, obecnie zarządza nią Stowarzyszenie Historyków Sztuki.

Mimo tego, że górna część warowni popadła w ruinę, to budowla prezentuje się nadzwyczaj okazale i jest otwarta dla zwiedzających. W zamku znajduje się muzeum, w którym można się zapoznać między innymi z narzędziami tortur. Z górnego tarasu można podziwiać zapierające dech w piersiach widoki na Zalew Czorsztyński wraz z pobliską zaporą, ruiny zamku w Czorsztynie oraz okoliczne góry.

Po zamku w Czorsztynie pozostały tylko ruiny, jednak są one bardzo interesujące i co ważne są udostępnione do zwiedzania. Z pozostałości zamkowych rozpościera się wspaniały widok na: Zalew Czorsztyński, zamek w Niedzicy oraz Pieniny. Przy dobrej pogodzie można podziwiać Tatry. Warto dodać, ze twierdza była natchnieniem dla wielu artystów, między innymi: Jana Kasprowicza, Władysława Orkana oraz piewcy Tatr i Podhala - Jana Kurka.

Zalew Czorsztyński jest atrakcją samą w sobie; na jeziorze organizowane są rejsy wycieczkowe statkami "Harnaś", na którego pokładzie mieści się 135 osób oraz Biała Dama, na której pokładzie mieści się 45 osób . Pierwsze projekty spiętrzenia wód Dunajca powstały na początku XX wieku w 1905 roku. Plany zaczęto realizować dopiero w latach 70., kiedy to rozpoczęto budowę zapory. Budowa tamy została zakończona w 1997 roku.

Choć najważniejszą funkcją zbiornika czorsztyńskiego jest bez wątpienia ochrona przeciwpowodziowa doliny Dunajca (jego rola w trakcie powodzi stulecia w 1997 roku jest nie do przecenienia), to turyści oraz miejscowi doceniają przede wszystkim jego znaczenie krajobrazowe i przyrodnicze - zbiornik pięknie akompaniuje się z okolicznym otoczeniem; a jest co podziwiać - rozciągający się wokoło Pieniński Park Narodowy należy z pewnością do najpiękniejszych zakątków Polski.

Niedaleko ruin zamku w Czorsztynie znajduje się góra Wdżar. Na jej stokach znajduje się ośrodek rekreacyjno-narciarski, którego największą atrakcją jest całoroczny tor saneczkowy o długości 1000 m i różnicy poziomów 84 m. Dwuosobowe wózeczki mgną z prędkością 40 km/godz. (na więcej nie pozwalają hamulce). Zimą w ośrodku funkcjonują trzy wyciągi orczykowe oraz kolejka krzesełkowa na szczyt Wdżaru.

Jest t o jedna z najstarszych podhalańskich wsi znana przede wszystkim jako sanktuarium i miejsce pielgrzymkowe. W miejscowym kościele postawionym w 1877 r. znajduje się otoczona kultem XV-wieczna figurka Matki Boskiej z Dzieciątkiem. 15 sierpnia każdego roku odbywają się tu tradycyjne odpusty, na które przychodzi wielu mieszkańców Podhala, nierzadko ubranych w tradycyjne stroje góralskie. Ludźmierz jest też gniazdem rodowym słynnego poety, dramaturga i powieściopisarza Kazimierza Przerwy-Tetmajera, autora m.in. tomu opowiadań "Na Skalnym Podhalu". Niestety nie zachował się dwór rodziny Tetmajerów. Jednak w 1975 r. wzniesiono tu z inicjatywy Związku Podhalan robiący wrażenie Dom Kultury im. Kazimierza Przerwy-Tetmajera i Władysława Orkana.

Cieszące oko są okolice Ludźmierza - na równiach w zakolach Czarnego Dunajca rozciągają się mokradła i torfowiska.

Jednym z najwspanialszych zabytków ziemi nowotarskiej jest znajdujący się w Dębnie Podhalańskim kościół św. Michała Archanioła. Dębno Podhalańskie jest niewielką miejscowością położoną kilka kilometrów na wschód od Nowego Targu. Mimo tego że wieś jest niewielkich rozmiarów i zamieszkuje ją niecałe 1000 osób, to właśnie ta miejscowość rozsławiła powiat nowotarski na cały świat. Wszystko dzięki głównej atrakcji Dębna jaką jest XV-wieczny drewniany kościół pod wezwaniem św. Michała Archanioła, będący jedną z najbardziej zabytkowych świątyń w Małopolsce. Legenda głosi, że kościół został założony przez zbójników po tym, jak na drzewie ukazał im się Michał Archanioł. Obecna świątynia została postawiona w miejsce starszej w II połowie XV wieku. Kościół wzniesiony jest z drzewa iglastego. Jest świątynią orientowaną (ołtarz główny skierowany jest w stronę Wschodu, czyli w stronę grobu chrystusa w Jerozolimie) o konstrukcji zrębowej. Dachy kościoła, ściany wieży oraz jej hełm kryte są gontem, tj. drewnianymi deseczkami łączonymi przez wsunięcie jednej w drugą. Gotycka budowla zachwyca nie tylko na zewnątrz. Turyści równie zachwyceni są wnętrzem kościoła parafialnego, w którym znajdują się cenne zabytki rzeźby oraz malarstwa gotyckiego. Do najcenniejszych zabytków znajdujących się we wnętrzu kościoła parafialnego św. Michała Archanioła w Dębnie należą między innymi: ołtarz główny - niezwykle wartościowy zabytek malarstwa tablicowego, dwa ołtarze boczne wykonane w stylu barokowym oraz posąg św. Mikołaja z gotyckiego ołtarza. Szczególną uwagę zwiedzających zwraca unikatowa polichromia pochodząca z około 1500 roku. Jest to najstarsza w całości zachowana w Europie polichromia wykonana na drewnie. Jest wykonana w 33 kolorach i zawiera aż 77 różnorodnych wzorów, wśród których znajduje się orzeł jagielloński, aczkolwiek najczęstsze wzory to ornamenty roślinne i geometryczne. Inną ciekawą atrakcję Domu Bożego w Dębnie Podhalańskim są stare cymbałki, mogące powstać nawet w V wieku. Turystów zadziwia szczególny dźwięk tych cymbałków, określany mianem gamy perskiej - dłuższe płytki wydają wyższe tony. Efekt ten uzyskano dzięki wykonaniu cymbałków ze specjalnego stopu, a następnie zakopaniu ich w ziemi na pewien czas.

Te wszystkie atrakcje związane z kościołem parafialnym w Dębnie Podhalańskim spowodowały, że obiekt wraz z paroma innymi drewnianymi świątyniami z Małopolski i Podkarpacia został wpisanymi na listę światowego dziedzictwa Unesco w 2003 roku.

Warto dodać, że to właśnie w kościele w Dębnie w filmie "Janosik" główny bohater brał ślub; aczkolwiek widzom pokazano aż trzy kościoły (w świątyni w Dębnie filmowana była tylko ceremonia ślubna).

Położona 35 km od Rabki Sucha Beskidzka jest miastem powiatowym zachwycającą architekturą - w mieście znajdują się warte obejrzenia zabytki, między innymi: manierystyczny zamek Komorowskich, zespół klasztorno-kościelny składający się ze starego i nowego kościóła, budynku klasztornego i czterech kaplic oraz drewniana Karczma "Rzym" z XVIII wieku. Większość turystów przyjeżdża jednak do Suchej Beskidzkiej by poszaleć na nowoczesnej, krytej pływalni znajdującej się przy ul. Zielonej 1.

Źródła:
D. Cyrul (red.), "Polska. Parki Narodowe", Muza SA
T. Glinka, M. Piasecki," Polska. 60 wycieczek", Wydawnictwo Publicat S.A.
W. Maik, "ABC Świat, Polska II", Klub dla Ciebie
J. Markin, S. Figiel, "Zakopane oraz Podhale", Pascal
T. Nodzyński, B. Zygmańska, "Tatry. Przewodnik ilustrowany", Pascal
P. Zalewski, "Parki Narodowe i Krajobrazowe w Polsce. Nawigator turystyczny", Carta Blanca
"Księga powiatów, tom I", Wydawnictwo "Kurier Press"
"Piesze wędrówki. Najpiękniejsze polskie trasy", Wydawnictwo Pascal
"Polska jest OK! Czyli dokąd pojechać z dzieckiem", Carta Blanca
"Polska na weekend", Pascal
"Tatry na weekend", Pascal
"Tatry Polskie i Słowackie", Pascal
wikipedia.pl